Image Image Image Image Image Image Image Image Image Image
Do góry

Top

Historia Muzeum

1479429164_a1e291bf40_o-smallW 1969 r. Towarzystwo Miłośników Ziemi Trzebnickiej zorganizowało szereg imprez i spotkań związanych z organizacją życia w Trzebnicy w pierwszych latach po II wojnie światowej. Pokłosiem tych spotkań było zgromadzenie pokaźnego zbioru dokumentów, zdjęć, przedmiotów, które stały się podstawą do zorganizowania w 1979 r. Izby Pamięci Narodowej w trzebnickim ratuszu.

W 1990 r. po zgromadzeniu wielu nowych dokumentów i eksponatów, Izbę Pamięci Narodowej przekształcono w Muzeum Regionalne. W ratuszu eksponowane były zdjęcia i dokumenty np. spis ulic po polsku i po niemiecku, informacje o powstaniu pierwszych szkół, urzędów, placówek kultury. Pokazano tam pierwszy numer gazety „Brzask”, notatki prasowe o pierwszych imprezach kulturalnych, o uruchomieniu pierwszej kawiarni, kina, poczty. Była także eksponowana tam wystawa fotograficzna Rafała Eysymontta prezentująca Trzebnicę z początku XX w., grafiki trzebnickie z XVIII i XIX w., kopie wielu ważnych dokumentów i pieczęci średniowiecznych m.in. księżnej Jadwigi, książąt śląskich, klasztoru trzebnickiego, pierwsze pieczęcie miasta Trzebnicy i pieczęcie biskupów wrocławskich. Wśród nich jest dokument z 1203 r., w którym książę Henryk Brodaty określa powinności poddanych klasztoru trzebnickiego, a także z 1216 r., w którym papież Innocenty III bierze pod opiekę klasztor cysterek w Trzebnicy.

W maju 1998 r. w jedynej ocalałej po wojnie kamieniczce z XVIII w. – „Pod Złotym Słońcem” dzięki wsparciu Urzędu Miasta i Gminy Trzebnica, Muzeum Regionalne znalazło nową siedzibę – na parterze budynku – Rynek 8. Zbiory zostały wzbogacone o pełną dokumentację sensacyjnych odkryć dr. Jana Michała Burdukiewicza, pokazujących ślady pobytu Homo Erectusa z terenu Winnej Góry (Kociej Góry) sprzed 500 tysięcy lat, z okresu, gdy jeszcze ludzie pierwotni nie znali ognia. Wykopaliska archeologiczne w Trzebnicy świadczą o tym, że na terenie Winnej Góry (Kociej Góry) przebywała ok. 500 000 lat temu grupa zbieracko – myśliwska Homo erectus. Są to najstarsze ślady pobytu człowieka na ziemiach polskich! Znaleziono tu narzędzia krzemienne służące do np. rąbania kości, drewna i krojenia mięsa. Są wśród nich często bardzo starannie wykonane zgrzebła, rylce, narzędzia zębata i przekłuwacze.

Stałą ekspozycją w muzeum jest gablota z eksponatami wypożyczonymi z Muzeum Archeologicznego z Wrocławia z przedmiotami znalezionymi na tych terenach, z okresu średniowiecza. W gablocie znajdują się też oryginalne manierki pielgrzymie z XIII w., z którymi pielgrzymi udawali się do grobu księżnej Śląska – św. Jadwigi. W zbiorach muzeum znajduje się na planszach wiele wystaw, dotyczących historii miasta i zabytków m.in. wystawa fotograficzna Rafała Eysymontta prezentująca Trzebnicę z początku XX w., grafiki trzebnickie z XVIII i XIX w., wystawa poświęcona pionierom ziemi trzebnickiej i kolejce wąsko – i normalnotorowej, wystawy fotograficzne – „Skarby ziemi trzebnickiej” – z fotografiami Marcina Mazurkiewicza, najnowsze znaleziska z terenu miasta, archeologów Bogdana Bobowskiego i Sławomira Górki – fragmenty naczyń ceramicznych, cybuchy fajek, fragmenty kafli piecowych. Muzeum posiada skromny księgozbiór „trzebnicki” – wszystkie wydania „Brzasku”, książki o historii i dziełach sztuki i architektury w Trzebnicy, wiele publikacji TMZT, wiele książek ks. prof. Antoniego Kiełbasy i Jerzego B. kosa oraz publikacje wydawane przez Dolnośląskie Towarzystwo Społeczno – Kulturalne we Wrocławiu. Poza tym dysponujemy bankiem danych w formie zapisu elektronicznego na płytach CD o zabytkach, ludziach, wydarzeniach i imprezach z powiatu trzebnickiego. Posiadamy ok. 100 pocztówek z dawnej Trzebnicy i wydane kilka lat temu współczesne pocztówki Trzebnicy. Parę eksponatów ofiarował Grzegorz Janowski z Trzebnicy: m.in. główki fajek, z gliny, figurkę porcelanową św. Jadwigi, rys. tuszem – św. Jadwiga autorstwa Karola Stobieckiego i miedzioryt z wizerunkiem św. Jadwigi – patronki Śląska. Po za tym w zbiorach znajduje się wiele pamiątek, zdjęć i dokumentów z pierwszych lat powojennych z Trzebnicy.

Na wystawie obecnie można również zobaczyć plany miasta, współczesną mapę miasta, dużą panoramę Trzebnicy (widok z Kociej Góry), planszę dotyczącą fundatorów bazyliki i klasztoru trzebnickiego – św. Jadwigi i Henryka Brodatego; można zapoznać się z najważniejszymi datami z historii miasta.

Muzeum jest licznie odwiedzane przez młodzież szkolną z Trzebnicy i pobliskich miast i wiosek a także turystów, również przez Niemców – byłych mieszkańców Trzebnicy. Z materiałów, publikacji, książek, gazet korzystają także studenci przygotowujący prace magisterskie i doktorskie. Muzeum systematycznie poszerza swoje zbiory o nowe eksponaty. Można tu zapoznać się z jedną z monografią: „Trzebnica. Zarys rozwoju miasta na przestrzeni wieków” i Atlasem Historycznym Miast Polskich – Trzebnica”.

W Muzeum Regionalnym raz w miesiącu zbiera się zarząd TMZT, ustalając program działalność na najbliższy miesiąc. Organizujemy comiesięczne „Spotkania Czwartkowe” – z pisarzami, poetami, ludźmi kultury i sztuki. Planuje się też coroczne imprezy – Trzebnickie Święto Sadów i Tydzień Kultury Chrześcijańskiej, konferencje naukowe, wystawy plastyczne i plany wydawnicze pozycji związanych z Trzebnicą i regionem. Omawia się wydanie kolejnych numerów rocznika „Brzask”.

TMZT organizuje również coroczne konkursy dla szkół o tematyce historycznej i regionalnej, dotyczące miasta i regionu. Pokłosiem tych konkursów są różnie wydawane i publikowane – w formie skeczu, dokumentacji video, utworów wierszowanych, zdjęć, bajki itp. – przez uczniów, wizytówki miejscowości, z których pochodzą – „minimonografie” ich Małych Ojczyzn.

Od 1992 r. kustoszem Muzeum Regionalnego jest trzebnicki artysta plastyk Zbigniew Lubicz – Miszewski, który pełni dyżur trzy razy w tygodniu: we wtorki, czwartki soboty, w godz. 12 – 16 i jest do dyspozycji zwiedzających w ciągu tygodnia, po uprzednim uzgodnieniu. Muzeum jest licznie odwiedzane przez młodzież szkolną z Trzebnicy i pobliskich miast i wiosek i turystów, również przez Niemców – byłych mieszkańców Trzebnicy. Z materiałów, publikacji, książek, gazet korzystają także studenci przygotowujący prace magisterskie i doktorskie. Muzeum systematycznie poszerza swoje zbiory o nowe eksponaty.

W 2006 r. Muzeum Regionalne uzyskało dodatkowe pomieszczenia na parterze budynku – Rynek 8 i tam mieściło się do kwietnia 2008 r. Od maja 2008 r., dzięki burmistrzowi Gminy Trzebnica Markowi Długozimie, Muzeum Regionalne dostało nową siedzibę, w najważniejszym punkcie miasta – trzebnickim ratuszu. Po przeprowadzeniu najbardziej niezbędnych prac organizacyjnych, muzeum staje się nie tylko zbiorem zabytków kultury materialnej i duchowej powiatu trzebnickiego, ale również bankiem informacji o ludziach, zabytkach kultury, historii i dziejach ziemi Trzebnickiej.

Muzeum Regionalnemu rodzina Kulik ofiarowała „Kronikę Joachima” z następującym wpisem: Ten egzemplarz Kroniki Trzebnicy firma Kulik otrzymała od przedwojennego trzebniczanina Helmuta Tartscha, mieszkającego obecnie w Bremen i przekazuje go do Muzeum Ziemi Trzebnickiej. Trzebnica, wrzesień 2009 r.

W Muzeum prowadzimy na bieżąco kronikę miasta, publikujemy artykuły w „Panoramie Trzebnickiej”, przygotowujemy publikacje multimedialne dotyczące historii miasta, zabytków, twórców i ważnych wydarzeń, które prezentujemy na lekcjach regionalnych w Muzeum i w szkołach.

Do statutowych zadań muzeum należy: poszerzanie wiedzy uczniów i mieszkańców o regionie, o zabytkach i miejscach pamięci narodowej, działanie na rzecz rozwoju turystyki i ochrony środowiska naturalnego i kulturowego, popularyzacja Trzebnicy, jako najstarszego w Polsce siedliska człowieka (Homo erectus), szerzenie wiedzy o miejscu rodzinnym, kultywowanie tradycji regionalnej i rozbudzanie etosu miejsca rodzinnego – naszej „Małej Ojczyzny”, wzbogacenie zasobu informacji o historii Ziemi Trzebnickiej, o polskim osadnictwie w latach powojennych, stałe powiększanie ilości materiałów faktograficznych, dokumentów, fotografii i udostępnianie ich w Muzeum, organizowanie „banku informacji” dotyczącego historii, trwałych zabytków kultury i sztuki i spuścizny dziedzictwa narodowego ziemi trzebnickiej. Staramy się o gromadzenie dóbr kultury i materiałów dokumentacyjnych w zakresie historii, archeologii, etnografii i sztuki ziemi trzebnickiej drogą przekazów, darowizn i zapisów oraz depozytów, a także w wyniku archeologicznych badań terenowych. Prowadzimy Bibliotekę Regionalną i archiwizujemy dane z zakresu dyscyplin reprezentowanych w muzeum.

W ratuszu udostępniona jest sala konferencyjna, w której organizujemy kolejne wystawy, prowadzimy lekcje regionalne, organizujemy spotkania z twórcami, wykłady i spotkania.

Wszelkie informacje i wyczerpujące artykuły dotyczące muzeum, historii i działalności TMZT można znaleźć na stronie internetowej: ziemiatrzebnicka.pl

Zbigniew Lubicz-Miszewski