Image Image Image Image Image Image Image Image Image Image
Do góry

Top

Nie skomentowano

III Forum Scientae Cisterciense w Trzebnicy

III Forum Scientae Cisterciense w Trzebnicy Cystersi w czasie pracy. Detal z Life of St. Bernard of Clairvaux, ilustrowany przez Jörg Breu the Elder (1500)

W trzebnickim pocysterskim klasztorze Sióstr Boromeuszek w dniach 23-25 maja 2014 r. odbyło się III Forum Scientiae Cisterciense. Konferencje z cyklu Forum Scientiae Cisterciense służą integracji środowiska naukowego z wszystkimi zainteresowanymi problematyką cysterską, w tym z właścicielami obecnych i dawnych obiektów cysterskich.

Pierwsze forum odbyło się na Wydziale Architektury Politechniki Wrocławskiej w 2010 r. Zastanawiano się wtedy nad przyszłością badań cysterskich. Drugie forum odbyło się w opactwie cysterskim w Jemielnicy w 2011 r. i dotyczyło działalności gospodarczej zakonu. Materiały z pierwszej sesji zostały opublikowane w wydawnictwie monograficznym w 2011 r., a materiały z drugiej sesji w periodyku naukowym „Architectus” 3(35)/2013.

W tym roku tematyką Forum było „Europejskie dziedzictwo kulturowe Cystersów”. Referaty podzielono na trzy bloki tematyczne: jeden dotyczący polskiej i czeskiej architektury, drugi związany z badaniami architektury francuskiej oraz trzeci dotyczący opactwa trzebnickiego. W seminarium wzięli udział naukowcy z Czech, Anglii i Francji. Materiały z tegorocznego forum niebawem mają być opublikowane.

W piątek 23 maja 2014 siostra Claret Król – Przełożona Generalna Kongregacji Sióstr Miłosierdzia św. Karola Boromeusza w Trzebnicy przywitała wszystkich zaproszonych gości i naukowców. Marek Długozima – Burmistrz Gminy Trzebnica zaprosił wszystkich gości do zwiedzania cysterskiego zespołu klasztornego oraz „miasta św. Jadwigi”, podkreślając jego walory turystyczno-krajoznawcze i rekreacyjno-sportowe. Następnie głos zabrały organizatorki – prof. Ewa Łużyniecka i architekt Krystyna Klamińska – prezes Fundacji dla Ratowania klasztoru św. Jadwigi Śląskiej – „By Służyć”.

W Forum uczestniczyli m.in.: Ojciec Opat Prezes Polskiej Kongregacji Cystersów – Marek Chojnicki z klasztoru w Krakowie-Mogile, Ojciec Opat klasztoru w Wąchocku, prof. Andrzej Wyrwa – Przewodniczący Rady Koordynacyjnej Szlaku Cysterskiego w Polsce i Barbara Nowak Obelinda – Wojewódzki Dolnośląski Konserwator Zabytków. Obok polskich naukowców specjalizujących się w tematyce cysterskiej w sympozjum udział wzięli prof. Katerina Charvatowa, naukowcy z Francji i pani Ann Evans z Anglii – właścicielka opactwa cysterskiego w Grosbot.

Naukowcy przez dwa dni omawiali wzajemne związki między opactwami cysterskimi i objaśniali wybrane założenia ogrodowe. W XIII w. zakon cystersów zapoczątkował na Śląsku powolny proces wychodzenia z zacofania cywilizacyjnego i pobudził ożywienie gospodarcze. Ojcowie cystersi, którzy głosili powrót do prostoty i ubóstwa, trzymali się zasady „Ora et labora’” (módl się i pracuj). Nie zamykali się w zaciszu klasztornym, sami pracowali na swoje utrzymanie, budowali szkoły, apteki, przytułki, spichlerze zbożowe. Posłuszni ewangelicznemu wezwaniu; „czyńcie sobie ziemię poddaną” – uświęcili pracę fizyczną – zakładali klasztory na odludziu (zawsze w dolinach), osuszali grunty, budowali na nieurodzajnych ziemiach, a dobrą ziemię przeznaczali pod uprawy. Stąd typowe dla cystersów było karczowanie lasów, odwadnianie gruntów, zakładanie stawów rybnych (np. koło Milicza), uprawa roli. Tych rzemiosł i umiejętności cystersi uczyli ludzi świeckich. Spełniając misję religijną byli leż krzewicielami kultury, prekursorami gospodarki rynkowej i organizatorami nowego ładu społecznego.

O trzebnickim opactwie mówili: prof. Zygmunt Wiechowski – o reliktach wystroju rzeźbiarskiego w kościele trzebnickim, o osadnictwie przedcysterskim w rejonie Trzebnicy – dr. dr Magdalena i Paweł Konczewscy, dr Michał Karczmarek – o początkach Cystersów na Śląsku, o zespole opactwa cysterek w Trzebnicy – pomniku historii – Grzegorz Grajewski, o kolebce Zgromadzenia Sióstr Miłosierdzia św. Karola Boromeusza – siostra Olimpia Konopna, o Salwatorianach – stróżach grobu św. Jadwigi – brat Marcin Wojtczak. Dokumenty archiwalne dotyczące kaplicy św. Jadwigi w wirydarzu klasztoru omówił dr Wojciech Wółkowski. Krystyna Klamińska przedstawiła zakres prac konserwatorskich i rewitalizację pocysterskiego klasztoru w Trzebnicy (prace zrealizowane).

Sympozjum towarzyszyły dwie wystawy: gobelinów Marii Gostylli-Pachuckiej w starej wozowni (pomysł wykorzystania „Wozowni” – magazynu węgla na salę wystawową) i obrazów Anny Marii Fusaro (malarstwo symboliczne) w sali Immaculata.

W sobotę o godz. 16.00 Towarzystwo Miłośników Ziemi Trzebnickiej zorganizowało dla naukowców zwiedzanie Trzebnicy poczynając od Wzgórza Klasztornego, przez ul. św. Jadwigi Żołnierzy Września do kościoła św. Piotra i Pawła i Rynku. Przewodniczką była Leontyna Gągało – wiceprezes TMZT.

Organizatorami Forum byli: Komisja Historii Architektury sakralnej PKN ICOMOS, Fundacja dla Ratowania Klasztoru św. Jadwigi Śląskiej „By Służyć”, Wydział Architektury Politechniki Wrocławskiej.

Zbigniew Lubicz-Miszewski

Skomentuj