Image Image Image Image Image Image Image Image Image Image
Do góry

Top

Duża ścieżka św. Jadwigi

ds7W związku z przypadającą w tym roku 740 rocznicą kanonizacji Świętej Jadwigi Śląskiej, Salwatorianie, stróże jej sanktuarium oraz parafia pw. św. Bartłomieja Apostoła i św. Jadwigi Śląskiej w Trzebnicy, wraz z Towarzystwem Miłośników Ziemi Trzebnickiej, wystąpili z inicjatywą wytyczenia i oznakowania w Trzebnicy ŚCIEŻKI ŚWIĘTEJ JADWIGI ŚLĄSKIEJ.

W 2000 r., podczas trzynastych Chrześcijańskich Dni Europy, odbytych w Andechs w dniach 19-20 marca, nastąpiło uroczyste otwarcie Europejskiego Szlaku Pielgrzymkowego z Andechs do Trzebnicy, na podobieństwo szlaku pielgrzymkowego do Santiago de Compostella do grobu św. Jakuba apostoła w północno – zachodniej Hiszpanii. Trasa wielkiej pielgrzymki rozpoczyna się w Andechs w miejscu narodzin św. Jadwigi Śląskiej, a kończy się w Trzebnicy, w miejscu jej śmierci i kultu. Należy jeszcze dodać, że przez Trzebnicę przechodzi Europejski Szlak Cysterski, który wiedzie od Portugalii i Hiszpanii, przez Francję i Niemcy do wschodnich części Europy. W Polsce szlak prowadzi przez Pomorze, Wielkopolskę, Śląsk i Małopolskę. Na śląskim odcinku szlaku leżą pocysterskie opactwa, m.in. Trzebnica, Lubiąż, Krzeszów, Henryków, Bardo Śląskie, Kamieniec Ząbkowicki.

Szlak Cysterski, to nie tylko droga turystyczno – pielgrzymkowa, ale i program zainicjowany przez Radę Europy, którego celem jest aktywizacja i rozwój lokalnych społeczności zamieszkujących rejony, przez które przebiega Szlak Cysterski.

Trzebnica jako najważniejsze sanktuarium Archidiecezji wrocławskiej, jest szczególnie predestynowana do lokowania na jej terenie inicjatyw, których celem jest promowanie pokojowego współistnienia pomiędzy narodami. Istnieje potrzeba propagowania wartości, które legły u podstaw pojednania pomiędzy europejskimi narodami i umożliwiły życie w zgodzie i pokoju po zakończeniu II wojny światowej, powstanie wspólnot europejskich i integrację kontynentu. W zamyśle projektantów ŚCIEŻKI ŚWIĘTEJ JADWIGI chodzi o dwie ścieżki, które mają mieć charakter dydaktyczny i kontemplacyjny oraz pielgrzymkowo – turystyczny. Pielgrzymi przechodząc DUŻĄ ŚCIEŻKĄ ŚWIĘTEJ JADWIGI, oznakowaną na terenie miasta, zatrzymują się przy siedmiu kamieniach medytacji, które znajdują się wzdłuż trasy i przypominają nam cnoty św. Jadwigi.

Kamień pierwszy – na placu przed bazyliką, odnosi się do świadectwa wiary księżnej Jadwigi.
Kamień drugi – na Placu Pielgrzymkowym, mówi o praktykowaniu cnoty nadziei przez Księżną.
Kamień trzeci – dziedziniec klasztoru sióstr Boromeuszek, potwierdza, że miłosierdzie jest realną miłością.
Kamień czwarty – średniowieczna rotunda przy ul. Grunwaldzkiej, zwana miejscem „Pięciu stołów”, przy których, stosownie do praktykowania przez Jadwigę cnoty sprawiedliwości, zajmowała się ona chorymi i potrzebującymi pomocy. Kamień piąty – Pustelnia w Lesie Bukowym zwraca nam uwagę na skromność i prostotę w życiu Księżnej, które zapewniły jej równowagę w używaniu dóbr doczesnych.
Kamień szósty – Kaplica św. Jadwigi przy ul. Wrocławskiej, miejsce zwane „Kaplicznem Wzgórzem”, mówi o cnocie męstwa, jaką praktykowała Jadwiga w trudnych momentach życia.
Kamień siódmy – plac Piotra Włostowica, przy kościele śś. Piotra i Pawła wskazuje na cnotę roztropności, którą Jadwiga kierowała się we wszystkich poczynaniach.

Szerszy opis praktykowanych cnót przez św. Jadwigę podają w języku polskim, niemieckim i angielskim, stojące obok kamieni tablice informacyjne, które zaprojektował Zbigniew Lubicz–Miszewski. Drewniane podstawy pod plansze, wykonał Zakład Stolarski Bernarda Bogdańskiego z Radecza, tablice informacyjne przygotowało Studio Wydawnicze „PLAN” z Wrocławia.

Na trasie Dużej Ścieżki Świętej Jadwigi zamocowano oznakowanie turystyczne w formie drogowskazów i znaków. Projekt przygotował Włodzimierz Ranoszek, a wykonaniem zajęła się firma „ZABERD” z Wrocławia. Podobne Ścieżki Świętej Jadwigi Śląskiej powstały w Polsce, w miejscach jej pobytu i działalności: w Złotoryi (2001 r.) i we Wleniu (2005 r.). Mała Ścieżka Świętej Jadwigi Śląskiej powstanie w dalszej kolejności na placu pielgrzymkowym w Trzebnicy i ma za zadanie pokazać poszczególne etapy księżnej Jadwigi w drodze do świętości, oznaczone 15 stacjami. Ponieważ realizacja ścieżek w Trzebnicy to inwestycja pracochłonna i długofalowa, inicjatorzy zainteresowali tym planem Urząd Miejski w Trzebnicy, Starostwo Powiatowe, stowarzyszenia społeczne, poszczególne grupy zawodowe i firmy prywatne w Trzebnicy i powiecie. Powołany został Komitet Honorowy Ścieżki Świętej Jadwigi, który objął patronat nad planowanym dziełem, oraz zaproszono wielu mieszkańców miasta, którzy weszli do Komitetu Organizacyjnego, z którego wyłoniła się grupa robocza, bezpośrednio odpowiedzialna za poszczególne etapy realizacji dużej ścieżki.

Ofiarodawcami kamieni do ścieżki byli: Jan Buczek i Paweł Rutkowski, kamieniarz z Malina, który wykuł i piaskował teksty na kamieniach na granicie, piaskowcu i na kamieniu polnym. Koszta wykucia na kamieniach znaków graficznych mitry książęcej i napisów zasponsorowali: władze samorządowe miasta i powiatu – Burmistrz i Starosta oraz poszczególne grupy zawodowe: nauczyciele, przedsiębiorcy, grupa związana z gospodarką wodną, Akcja Katolicka i „Caritas”, starsi panowie ministranci i księża. Ustawieniem kamieni zajęły się firmy: Zakład Murarski Kazimierza Zająca i Spółka „Wodnik”.

W trakcie realizacji projektu Ścieżki okazało się, że kaplica św. Jadwigi przy ulicy Wrocławskiej i średniowieczna rotunda przy ul. Grunwaldzkiej wymagają gruntownego remontu gruntownego remontu. W pierwszym przypadku odnowienia kapliczki od wewnątrz i z zewnątrz, z własnej inicjatywy podjęła się rodzina Moniki i Zbigniewa Niżyńskich. Wymianą dachu na kaplicy zajęła się firma „HARAS” z Wrocławia, nowe drzwi i okna wykonał Zakład „REHA-POL-A”, renowacji drewnianego ołtarza w kaplicy podjął się Paweł Tabor. Obraz św. Jadwgi namalowany przez boromeuszkę siostrę Weronikę Komar w 1977 r., odrestaurowała Lucyna Lubicz-Miszewska. Do prac remontowych przy rotundzie zaangażował się Zakład Murarski Kazimerza Zająca wraz z firmą „Wodnik”. Zabezpieczenia murów rotundy metalowymi klamrami podjęła się firma Z.W.H.U. Andrzeja Iwaszuka. Artysta rzeźbiarz Krzysztof Lewczak dokonał niezbędnych uzupełnień przy kamiennej figurze św. Jadwigi, stojącej w rotundzie. Pracownicy interwencyjni skierowani do pracy przez burmistrza Marka Długozimę, uporządkowali teren wewnątrz i zewnątrz rotundy.

Poświęcenie DUŻEJ ŚCIEŻKI ŚWIĘTEJ JADWIGI

Uroczystego otwarcia i poświęcenia DUŻEJ ŚCIEŻKI ŚWIĘTEJ JADWIGI, w niedzielę 16 IX 2007 r., w dniu inauguracji XV Tygodnia Kultury Chrześcijańskiej w Trzebnicy, dokonał JE ks. biskup Józef Pazdur, w obecności prowincjała Salwatorianow ks. Jana Folkerta, przedstawicieli duchowieństwa, sióstr zakonnych, miejskich i powiatowych władz samorządowych, firm zaangażowanych w powstanie Dużej Ścieżki, zaproszonych gości i bardzo wielu mieszkańców Trzebnicy i okolic.

Dwa pierwsze kamienie zostały poświęcone w niedzielę. Kolejne kamienie będą święcone w miejscu ich lokalizacji w poszczególne dni Tygodnia Kultury Chrześcijańskiej o godz. 1800, z udziałem nauczycieli i młodzieży szkoły opiekującej się „swoim” kamieniem, a także z udziałem duchowieństwa, władz samorządowych i mieszkańców miasta i okolicy. W sobotę, 22 IX 2007 r. o godz. 1000 wyruszy z placu przed bazyliką pielgrzymka młodzieży szkolnej i dorosłych na trasę Dużej Ścieżki Świętej Jadwigi Śląskiej.

Ks. Antoni Kiełbasa SDS


 

Krótki komentarz do cnót św. Jadwigi – zaznaczonych na kamieniach na tablicach informacyjnych wg poniższych kryteriów:
– cnota teologiczna lub cnota kardynalna;
– sposób jej realizacji przez św. Jadwigę;
– związek miejsca z uczynkami lub działalnością Księżnej.

Kamień pierwszy – na placu przed Bazyliką
I. WIARA

Wiara jest cnotą, dzięki której wierzymy w Boga i w to wszystko, co On nam powiedział i objawił, a co Kościół święty podaje nam do wierzenia, ponieważ Bóg jest samą prawdą. Wiara bez uczynków jest martwa (Jk 2, 26).

Świadectwem wiary księżnej Jadwigi są: pobożne i ascetyczne życie oraz działalność charytatywna. Tę cnotę wpoiła także swym dzieciom. Wychowała w duchu odpowiedzialności za Kościół i za Ojczyznę Henryka Pobożnego, który kontynuował dzieło swego ojca, starając się zjednoczyć ziemie polskie.

W świątyni trzebnickiego opactwa, ufundowanego w 1202 r. przez Jadwigę i Henryka Brodatego, księżna wiele godzin spędzała na modlitwie, tam też Pan Jezus pobłogosławił Jej z Krzyża. Bazylika jest nekropolią Piastów Śląskich, a od kanonizacji Jadwigi w 1267 r. centralnym miejscem kultu Patronki Śląska.

Kamień drugi – na Placu Pielgrzymkowym
II. NADZIEJA

Cnota nadziei odpowiada dążeniu do szczęścia. Trzymajmy się niewzruszenie nadziei, którą wyznajemy, bo godny jest zaufania Ten, który dał obietnicę (Hbr 10, 23).

Praktykowaniu tej cnoty Św. Jadwiga zawdzięczała: wytrwanie w przeciwnościach, skuteczność w działaniu i gotowość do podejmowania nowych, trudnych zadań.

Ołtarz i Plac Pielgrzymkowy, poświęcony 15 października 2000 r., jako Votum Drugiego Tysiąclecia, jest miejscem zbiorowej modlitwy pielgrzymów, przybywających z nadzieją do Międzynarodowego Sanktuarium św. Jadwigi.

Kamień trzeci – na placu przed klasztorem
III. MIŁOŚĆ – MIŁOSIERDZIE

Miłość jest cnotą, dzięki której miłujemy Boga nade wszystko dla Niego samego, a naszych bliźnich jak siebie samych, ze względu na miłość Boga.

Po wzniesieniu klasztoru w 1218 r., został on zasiedlony przez cysterki, które w sposób idealny łączyły życie modlitwy z życiem czynnym. Po śmierci Henryka Brodatego w 1238 r., zamieszkała w jego murach także Jadwiga. Poświęcając się modlitwie i ascezie, nadal niosła pomoc ubogim i chorym. Zmarła 14 października 1243 r. i została pochowana w kościele opackim.

W 1861 r., po wcześniejszej kasacie klasztoru cysterek, obiekt przejęły Siostry Miłosierdzia św. Karola Boromeusza i jako spadkobierczynie dzieła św. Jadwigi, do dzisiaj, swoją działalnością potwierdzają, że miłosierdzie jest realną miłością: Bądźcie miłosierni, jak Ojciec wasz jest miłosierny”(Łk 6, 36).

Kamień czwarty – przy Rotundzie Pięciu Stołów
IV. SPRAWIEDLIWOŚĆ

Sprawiedliwość jest cnotą moralną, która polega na stałej i trwałej woli oddawania Bogu i bliźniemu tego, co im się według prawa należy.

Księżna Jadwiga – stosownie do słów Pisma Świętego – Błogosławieni miłosierni, albowiem oni miłosierdzia dostąpią (Mt 5,7) – wspierała biednych, opiekowała się chorymi i głodnymi, pamiętała o wdowach i sierotach. Tam gdzie dostrzegała potrzebujących, osobiście przychodziła im z pomocą. Nikt z potrzebujących ubogich nie powinien przymierać głodem w książęcym grodzie wrocławskim – taką zasadę wyznawała księżna Śląska.

Rotunda, zwana też Miejscem Pięciu Stołów, za życia Jadwigi była punktem opiekuńczo – leczniczym dla chorych i potrzebujących. W XIX wieku wzniesiono tu pomnik Świętej.

Kamień piąty – przy Pustelni w Lesie Bukowym
V. SKROMNOŚĆ – PROSTOTA

Skromność i prostota ściśle wiążą się z umiarkowaniem. Cnoty te zapewniają nam równowagę w używaniu dóbr doczesnych.

Cechą duchowości księżnej Jadwigi była odważna samodzielność w praktykowaniu ascezy i różnych form pobożności chrześcijańskiej. Jadwiga prowadziła surowe i pokutnicze życie. Umartwiała się w duchu pokuty za innych i dla opanowania w sobie wszelkich przejawów pychy.

Tradycja Pustelni w Lesie Bukowym jest bardzo dawna. Prawdopodobnie istniała już w czasach księżnej Jadwigi. Miejsce to sprzyja głębokiej refleksji nad własnym życiem, a uroku dodają: kościół Czternastu Świętych Wspomożycieli, Stacje Drogi Krzyżowej, grota Matki Boskiej z Lourdes i nowa „Pustelnia”.

Kamień szósty – przy Kaplicy św. Jadwigi przy ul. Wrocławskiej
VI. MĘSTWO

Męstwo jest cnotą moralną, która zapewnia wytrwałość w trudnościach i stałość w dążeniu do celu. Ta cnota towarzyszyła księżnej Jadwidze w Jej przedsięwzięciach i trudnych momentach życia. Mężnie stawała w obronie skazańców. Z determinacją i wielką odwagą osobiście wzięła udział w uwolnieniu męża, Henryka Brodatego, z niewoli w twierdzy płockiej. Wytrwale znosiła trudy licznych podróży po ziemi księstwa. Z uporem dążyła też do realizacji swoich ambitnych planów.

Kaplica Świętej Jadwigi – według tradycji – została wybudowana dla upamiętnienia miejsca odpoczynku Księżnej podczas podróży z Wrocławia do Trzebnicy. Obecna budowla pochodzi z XVIII wieku.

Kamień siódmy – na Placu Piotra Włostowica przy kościele św. Apostołów Piotra i Pawła
VII. ROZTROPNOŚĆ

Roztropność jest cnotą, która umożliwia rozumowi rozeznanie każdej okoliczności naszego prawdziwego dobra i wybór środków do jego wypełnienia. Jest tym darem, który czyni człowieka dla innych pociągającym, a równocześnie sprawia, że przestrzegany jest właściwy umiar.

Księżna Jadwiga – wg bulli kanonizacyjnej z 1267 r. – kierowała się we wszystkich sprawach roztropnością. Przekonała męża, aby zbudował klasztor we włości trzebnickiej niedaleko starej osady targowej – dawnej własności wojewody śląskiego, Piotra Włostowica. Na terenie tej osady, w pobliżu istniejącego kościoła parafialnego św. Piotra, zamieszkały pierwsze mniszki, które przybyły z Bambergu w 1203 r. Po wybudowaniu klasztoru, przeniosły się do swojej siedziby.

Kościół św. Piotra w okresie reformacji przejęli protestanci i dodali drugiego patrona, św. Pawła. Losy tej świątyni ulegały wielu zmianom. Od 1999 r. jest ona siedzibą nowej parafii – Świętych Apostołów Piotra i Pawła.

ks. Antoni Kiełbasa SDS