Image Image Image Image Image Image Image Image Image Image
Do góry

Top

Brzask

1Od wydania pierwszego numeru rocznika „Brzask” minęło już ponad trzydzieści lat. Z inicjatywą jego wydania wystąpiło w 1983 roku Towarzystwo Miłośników Ziemi Trzebnickiej i spośród członków Towarzystwa rekrutowała się większość autorów opublikowanych prac, wspomogli ich wrocławscy naukowcy. Zarząd Towarzystwa przejął również na siebie rolę koordynatora czynności organizacyjnych i redakcyjnych związanych z jego wydawaniem, a skromne środki finansowe zapewnił Urząd Miasta i Gminy Trzebnica oraz, w latach szczególnie ubogich, życzliwi rocznikowi sponsorzy.

Dwa pierwsze numery rocznika drukowano, co miało znaczenie symboliczne, w trzebnickiej Drukarni. Tekst rocznika składali ręcznie, korzystając z ołowianych czcionek i prymitywnych maszyn drukarskich, ci sami drukarze, którzy przygotowywali dwutygodnik „Brzask”, pierwsze polskie pismo jakie ukazało się w Trzebnicy w pamiętnym 1945 roku. Trud wydawania pisma podjęli wówczas, o czym warto pamiętać, Leszek Souczek i Mirosława Kowalska. Żywot dwutygodnika był krótki – wydano zaledwie cztery jego numery. Już w październiku 1945 roku słowo drukowane obłożono polityczną reglamentacją likwidując większość pism wydawanych w mniejszych ośrodkach. Łatwiej było skutecznie nadzorować kilka pism o zasięgu regionalnym wydawanych we Wrocławiu.

Zarówno dwutygodnik, jak również nawiązujący do jego tradycji rocznik, służyły podobnym celom: pogłębianiu integracji mieszkańców Ziemi Trzebnickiej i rozbudzaniu zainteresowania dziejami miast i wsi, które obecnie zamieszkują oraz wzbogacaniu o nowe humanistyczne i patriotyczne wartości kształtujących się wspólnot mieszkańców. Chodziło o zgodne z ideami stowarzyszenia regionalnego pogłębianie związków z „małymi ojczyznami”, które, z wyroku historii, stały się miejscem urodzenia kolejnych pokoleń mieszkańców.

Rocznik ukazywał się ze zmienną częstotliwością. Podyktowane to było kondycją zespołu redakcyjnego oraz coraz częstszymi trudnościami finansowymi. Kilkuletnią przerwę na przełomie lat osiemdziesiątych i dziewięćdziesiątych wykorzystano na przygotowanie i wydanie obszernej monografii Trzebnicy, która ukazała się w 1995 roku pod redakcją prof. Lecha Wiatrowskiego. W jej opracowaniu uczestniczyli zarówno reprezentujący różne dziedziny wiedzy pracownicy naukowi wrocławskich uczelni, jak również autorzy z kręgu Towarzystwa coraz sprawniej posługujący się piórem i komputerem.

Sprawdziły się oczekiwania, że prace naukowe, szkice i artykuły publikowane w kolejnych numerach „Brzasku” oraz materiały ikonograficzne i dokumenty gromadzone w Muzeum Regionalnym TMZT będą pomocne w opracowaniu dziejów miasta, a doświadczenia w redagowaniu kolejnych numerów rocznika sprzyjać będą pozyskaniu nowych autorów spośród trzebnickich nauczycieli, lekarzy i przedstawicieli innych środowisk.

Polecam lekturę rocznika. Mam nadzieję, że każdy Czytelnik, niezależnie od wieku, znajdzie w nim informacje, które go zainteresują, zaciekawią i skłonią do poznania faktów, których trwałe ślady spotkać można na każdym kroku w mieście, w którym „kamienie zawsze mówiły po polsku”.

tekst: Jerzy Bogdan Kos